Baskanimizin mesaji
Vizyonumuz
Tzgmz
Mustafa Rakim Efendi
Yayinlarimiz
Basinda nder
 
 
  • ÃœNDER BeyoÄŸlu Sohbetlerinde 06.03.2020 Cuma akÅŸamı gerçekleÅŸecek olan sohbetimizin konuÄŸu, Ä°ngiltere Exeter Ãœniversitesi Siyaset Bilimi-Uluslararası Ä°liÅŸkiler bölümünde doktora çalışmalarına devam etmekte olan hemÅŸehrimiz Haluk DoÄŸan olacaktır. Uluslararası sistemin yapısal dönüşümleri baÄŸlamında,  Amerika BirleÅŸik Devletleri, Rusya ve Türkiye arasındaki politik iliÅŸkilerin deÄŸerlendirileceÄŸi ve Fatih Karagümrük mevkiindeki Hattat Mustafa Râkım Efendi Medresesinde saat 19.00'da baÅŸlayacak olan sohbete tüm dostlarımız davetlidir.   
  •  
     

     

    nyeli Hemsehrileri Ecdd Ydigrina Sahip ikti



    Beyoglu Sohbetleri`nde 27.12.2019 Cuma aksami Ünyeliler Kültür, Sanat ve Egitim Vakfi (ÜNSEV) baskani Ayhan Dogan ile Hattat Mustafa Râkim Efendi Medresesi ve Türbesi'nin ihyâ sürecini konustuk. Fatih Karagümrük mevkiindeki medresede icrâ edilen sohbete istirak eden misafirler medresenin nihâi durumunu memnuniyetle karsilarken, uzun senelerdir devam eden yeniden insâ faaliyetlerini de ilgiyle dinlediler. 

    Ünyeli hemsehrilerinin merhum Râkim Efendi`ye ecdâdin hatirasina hürmetkâr olma ve eserlerini yasatma hassasiyeti ile sahip çiktigini vurgulayan Dogan`in konusmasindan satir baslari söyleydi:

    "Hattat Mustafa Râkim Efendi Medresesi ve Türbesi, yaklasik 100 yildir metruk ve yikik bir vaziyette bulunuyor iken, kuruculari arasinda bulundugum Ünyeliler Dernegi (ÜNDER) tarafindan restorasyonu gündeme getirilmis olup yaklasik 20 sene evvelden itibaren arastirma ve vesika toplama çalismalari baslamistir. Hat sanatinin zirve isimlerinden merhum Hattat Mustafa Râkim Efendi Ordulu/Ünyeli olmasi sebebiyle ve ecdadimiza- kültürümüze sahip çikarak eserlerini yasatma hassasiyeti ile bu süreçte yogun bir gayret sarf edildi. Bilhassa son on senedir, baskanligini yürütmekte oldugum Ünyeliler Kültür, Sanat, Egitim Vakfimiza tahsisi vesilesiyle, medrese ve türbenin ihya ve yeniden insa edilmesini saglayacak olan projelendirme yaptirilarak, basta Istanbul Büyüksehir Belediyesi olmak üzere ilgili kurumlarin dahli sayesinde mekânin bugünkü hâline gelmesi mümkün kilindi. Bundan sonraki süreçte ilk yapilma ve restore edilme gayelerine münasip olarak mühim bir Hüsn-i Hat merkezi hâline gelmesi arzu edilen medresenin, hat ve tezhib sanatlari basta olmak üzere ilmî ve fikrî çalismalar ile kültür-sanat faaliyetlerine ev sahipligi yapmasini arzu ediyoruz. Bu itibarla, ilgili kurum ve kuruluslarimizin temsilcilerinin, usta hattatlarimizin, sanatseverlerimizin ve hemsehrilerimizin istirakiyle 28 Subat 2020 tarihinde bir açilis programi gerçeklestirilmesini  planliyoruz. Hayirli olmasini temenni ediyor, emegi geçen herkese tesekkür ediyorum. Allah razi olsun." 

    Ayhan Dogan sürece dâir diger detaylar hakkinda ise su bilgileri aktardi: 

    "Istanbul Ili, Fatih Ilçesi, Beycegiz Mahallesinde Kain 349 Pafta,1362 Ada, 6 Parselde kayitli bulunan, bu günkü açik adresi ile, Atik Ali Mahallesi, Hattat Rakim Sokak No:1 de kain (Ünyeli ) Hattat Mustafa Rakim Efendi Medresesi, (ÜNSEV) Ünyeliler Kültür, Sanat ve Egitim Vakfimiza, 2009 yilinda 10 yil süreyle tahsis edilmistir. Tahsis sartlari geregi olarak; baskanligini yürüttügüm Ünyeliler Vakfi’mizca hazirlanan ve Istanbul IV No’lu Tabiat Varliklari Koruma Kurulu’na sunulan medrese projemiz, ilgili kurul talebiyle süreç içinde birkaç kez revize edilmis olup, hazirlattigimiz tarih arastirma raporu ve arkeolojik kazi raporlarimiz da degerlendirilerek nihayet 2017 yilinda onaylanmistir. 

    Akabinde, vakfimiz tarafindan paydas kurumlar ve ilgili birimlere yazili ve bizzat müracaatlarimiz, takip ve bu kurum ve birimler arasi koordinasyonumuz ile, adi geçen medresenin tahsis sartlari gereklerinin yerine getirilmesine matuf faaliyetler takip edilmistir. Nihayetinde, Vakiflar Genel Müdürlügü ile Istanbul Büyüksehir Belediyesi arasinda 2005 yilinda imzalanan ‘’Istanbul’daki Türbe-Medrese v.b Vakif Eserlerinin Restorasyon isi’’ protokolü çerçevesinde ve ilgili kurulca onaylanan projemize göre, Hattat Mustafa Rakim Efendi Medresesi ve Türbesi’nin ihya ve yeniden insa çalismalari 2017’de baslatilarak yaklasik 2 yil içinde tamamlanmis bulunmaktadir. Bahse husus medrese, sadece bahçe dis duvarlari ve kalintilari kalmis durumda iken bugün gelinen asamada, yaklasik 200 yil önceki aslina uygun olarak (9 adet odasi (hücresi) ile) yeniden insa edilmistir.

    Süreç içinde; Vakiflar Bölge Müdürlügü arsivlerinde yer alan müteaddit yazismalarimiz ve ilgili tespitlerle, ‘’Tasinmazin (Hattat Mustafa Rakim Medresesi ve Türbesi) restorasyon projeleri, bir protokol çerçevesinde HALIL ONUR MIMARLIK INSAAT SANAYI TIC. LTD. STI.  mimarlik ofisine ÜNSEV Vakfimizca yaptirilmis ve Vakiflar Bölge Müdürlügü’ne takdim edilmistir. Müdürlük marifetiyle Istanbul IV Numarali Kültür Varliklarini Koruma Bölge Kurulu’na sunularak, kurulca degerlendirilmis ve ilk asamada kurulca tespit edilen eksikler ve degerlendirmeler tarafimiza bildirilmistir. Eksikliklerin giderilmesi amaciyla, bir yandan tasinmazla ilgili IBB Nazim/uygulama imar plan degisikliklerine bakilmis; diger yandan da Doç. Dr. Yüksel ÇELIK’e hazirlattigimiz ‘’Hattat Mustafa Rakim Efendi Biyografisi, Medresesi, Türbesi (Vakfiyesi dahil) Tarih Arastirma Sonuç Raporu, Mübahat S. KÜTÜKOGLU tarafindan hazirlanan ‘’XX. Asra Erisen Istanbul Medreseleri’’ (2000) arastirmasi,  ve yaptigimiz ‘’Yakin Dönem Benzer Medrese Örnekleri’’ çalismalari isiginda projemiz medresenin RESTITÜE edilmesini mümkün kilacak bir hâle getirilmistir. Dolayisiyla, kurulun diger talepleri de yerine getirilerek son sekli verilen restitüsyon, restorasyon ve rekonstrüksiyon projesi, bu defa ilgili dosyamizin yetki devri yapilan Istanbul II Numarali Yenileme Alanlari Kültür Varliklarini Koruma Bölge Kurulu Müdürlügü’nün 27.10.2017 Tarih ve 2732 sayili yazilarinin eki, 21.07.2017 Tarih ve 4992 Sayili Kurul kararinca nihayet onaylanmistir."

    Ayhan Dogan sözlerini söyle bitirdi: "Ennihayet, belirttigim üzere ÜNSEV vakfimizca hazirlatilip IBB'ye sunulan, kurul onayli aslina uygun projeye göre, medresemiz 2017-2019 yillarinda ihyâ çalismalari neticesinde  Hat Sanati'nin merkezi olarak tamamlanmistir." 

    Mustafa Râkim Efendi kimdir? 

    Mustafa Rakim Efendi;  Sultan II. Mahmut döneminde yasamis önemli bir hattattir. Ünye’de 1757 yilinda dogmus ve 1825 yilinda Istanbul’da vefat etmis Osmanli Hat Sanatinin önemli bir sanatçisidir. "Hat sanatinin inkilapçisi" olarak anilan Hattat Rakim’in getirdigi yeniliklerden sonra Türk hat sanati tarihi “Rakim öncesi” ve “sonrasi” olarak ikiye ayrilacak incelenir olmustur. Celi sülüs hatti ve padisah tugralarinda, o güne kadar yapilamayanlari gerçeklestirmis; harf kalinligi ile kalem kalinligi arasindaki ideal ölçüyü bulmus; padisah tugralarina da hat ve sekil yönünden ideal güzelligini vermistir. Türk Hat Sanatinda bir inkilap gerçeklestirmis kabul edilen sanatçi, Türk resim sanatinda ise batili anlamda resim yapan ilk büyük ressam kabul edilir. Yaptigi papagan resmi, Türk resim sanatinin ilk realist resmi olarak kabul edilir. 1757 yilinda Ünye’de dünyaya geldi. Babasi, Ünyeli Mehmet Kaptan’dir. Ailenin üç oglundan en küçügü idi. Agabeylerinden Ismail Zühdü, devrinin önemli hattatlari arasina girmis bir sanatçidir.

    Mustafa Rakim Efendi, ilkögrenimini tamamladiktan sonra babasi tarafindan Istanbul’a getirildi ve medrese egitiminin yani sira hüsn-i hat ve resim çalisti. Ahmet Hifzi Efendi, Dervis Ali Efendi ve agabeyi Ismail Zühdü Efendi’den ders aldi. Özellikle celi sülüste ve ressamlikta basarili oldu. 12 yasinda iken hattatlik icazetnamesi aldi. Icazet aldiginda kendisine “Rakim” mahlasi verildi. Baslangiçta agabeyinin izinden giden Mustafa Rakim Efendi, agabeyinin ölümünden sonra kendi üslubunda eserler verdi. Devletin ileri gelenlerinin çocuklarina yazi dersleri vermesi nedeniyle devrin önemli kimseleri ile iliski içinde oldu. Resimleri Reisülküttap Ratip Efendi tarafindan padisah Sultan III. Selim’e gösterilip begenilince kendisinden padisahin portresini yapmasi istendi. Tablo yapmak vesilesiyle uzun süre padisahin yakininda bulundu ve takdirini kazandi. Padisahin tahta çikisini gösteren söz konusu tablo, su anda kayiptir. Mustafa Rakim Efendi’ye müderrislik görevi ile madeni paralarin üzerindeki yazi ve resimleri düzenleme görevi verildi. Ayrica padisahin tugrasini düzenlemesi istendi. Sehzadelere yazi hocasi olarak atanan sanatçi, gelecekte Sultan II. Mahmut olarak tahta çikacak olan sehzade Mahmut’un da ögretmeni oldu. Güzel sanatlara çok merakli olan Sultan II. Mahmut, iyi bir hattat olarak yetisti.

    Mustafa Rakim Efendi, saray ile olan iliskileri nedeniyle özellikle Sultan II. Mahmut devrinde çok rahat bir hayat geçirdi.Sultan II Mahmut tarafindan bir sarayli olan Emine Hanim ile evlendirildi, çocugu olmadi. Mustafa Rakim Efendi, 1805 yilinda Izmir kadisi oldu. 1818 yilinda Istanbul, 1820 ‘da Anadolu kazaskeri oldu. 1823 yilinda bilfiil Anadolu kazaskeri olarak göreve basladi. Geçirdigi felç hastaligi üzerine 25 Mart 1826’da hayatini kaybetti. Fatih Karagümrük’te Atik Ali Pasa Camii civarina defnedildi. Daha sonra esi Emine Hanim tarafindan türbesi ve yanina bir de medrese insa ettirildi.

    Günümüzde, türbesinin oldugu sokaga “Hatat Rakim Sokagi”, türbenin mahallesine yakin bir ilkögretim okuluna “Hattat Rakim Ilkögretim okulu” adi verilmistir. Medresesi hat sanatlari merkezi olarak hizmet vermek üzere yeniden insâ edilmistir. Hattat Rakim’in isimleri ve eserleri günümüze ulasmis üç önemli talebesi vardir: Sultan II. Mahmut, Mehmet Hasim Efendi ve Mehmet Sakir Recai Efendi'dir. Fatih Camii yanindaki Naksidil Valide Sultan Türbesi'nin içindeki kusak seklindeki "Gasiye" suresi ve dis cephe yazilari, Tophane'de bulunan Nusretiye Camii'nin içindeki kusak seklindeki "Amme" suresi, Topkapi Sarayi'nin ikinci büyük giris kapisinin üzerindeki yazilar Râkim Efendi'nin eserleridir. Bunlardan baska, Edirnekapi'da agabeyi Ismail Zühdü Efendi’nin mezar kitabesi, Eyüp'te Resit Efendi'ye ait mezar kitabesi, Üsküdar Miskinler Çesmesi kitabesi, Bas çuhadar Seyyit Ömer Aga Çesmesi’nin kitabesi de O'na aittir. Türk Islam Eserleri Müzesi'nde hilyesi ve çok sayida levhasi vardir. Sabanci Hat Koleksiyonu'ndaki yazisi ve tugra formunda yazilmis ayet-i kerime levhasi mevcuttur.

     

     











     
     
       Resim Galerisi    Videolar    Yorum Defteri    Iletisim  
    2020 unyeliler.com - Tm haklari saklidir.